Εισαγωγή

Το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε στις 7 Γενάρη στο site CrimethInc μαζί με άλλα δύο κείμενα για την εξέγερση στο Ιράν, τα οποία μπορούν να βρεθούν εδώ. Αν και είναι αρκετά συνοπτικό, δίνει μια καλή πρώτη εικόνα για τις αντιθέσεις μέσα στο κίνημα και για τη δομική φύση της κρίσης της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Από τη δημοσίευση του κειμένου έχουν αλλάξει αρκετά πράγματα. Αρχικά, ο αριθμός των θυμάτων της καταστολής έχει αυξηθεί σε πολλές δεκάδες, με αναφορές να κάνουν λόγο για πάνω από 200 νεκρούς. Επιπλέον, η συγκρουσιακότητα των πορειών έχει ενταθεί, οδηγώντας σε πυρπολήσεις κτηρίων, συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας και καταλήψεις δρόμων. Τέλος, η Ιρανική κυβέρνηση φέρεται να χρησιμοποιεί δυνάμεις από το Ιράκ, καθώς και δυνάμεις της Χεσμπολλάχ, προκειμένου να καταστείλει την εξέγερση, ενώ τόσο το Ισραήλ όσο και οι ΗΠΑ προσπαθούν να αποκτήσουν λόγο στις εξελίξεις. Υπάρχει ίσως μια μετατόπιση μεταξύ του κινήματος «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» μετά τον θάνατο της Τζίνα Μάχσα Αμινί και τις τωρινές πορείες. Μια μετατόπιση που φαίνεται αρχικά στη συνθηματολογία των πορειών και την ταξική τους σύνθεση, κάτι που προς το παρόν δείχνει ότι η όποια αλλαγή θα έχει χαρακτήρα πολιτειακής αλλαγής και όχι κοινωνικής. Ωστόσο, όσο ο κόσμος παραμένει στους δρόμους όλα τα ενδεχόμενα μένουν ανοιχτά. Το κείμενο αυτό αποτελεί και το πρώτο κείμενο σε μια σειρά δημοσιεύσεων πάνω στην «επιστροφή των σωμάτων» στη Μέση Ανατολή. Οι συνεχείς εξεγέρσεις και ταραχές στο Ιράν την τελευταία δεκαετία μας υπενθυμίζουν ότι η εμπειρία του σώματος θα είναι πάντα  χώρος πολιτικής και κοινωνικής δράσης, δημιουργώντας πλεονάσματα επιθυμίας που δεν μπορούν να χωρέσουν στις θεσμίσεις της νομικής τάξης.

Εισαγωγή από CrimethInc

Το παρόν κείμενο συντάχθηκε από έναν αναρχικό που βρίσκεται εντός του Ιράν και καταγράφει ενεργά την τρέχουσα κατάσταση. Λόγω σοβαρών ζητημάτων ασφάλειας, ο συγγραφέας προτιμά να παραμείνει ανώνυμος.

Αναφορά για το τρέχον κύμα πορειών στο Ιράν

Για σχεδόν μία δεκαετία, η ιρανική κοινωνία έχει γίνει επανειλημμένα μάρτυρας κυμάτων διαδηλώσεων στους δρόμους που στρέφονται κατά του κυρίαρχου πολιτικού συστήματος, της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Παρότι οι διαμαρτυρίες αυτές πυροδοτήθηκαν από διαφορετικές άμεσες αφορμές, όλες τους εδράζονται σε βαθιές και άλυτες δομικές κρίσεις —οικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές— οι οποίες συνεχίζουν να διαμορφώνουν την καθημερινή ζωή στο Ιράν.

Καθ’ όλη τη διάρκεια αυτών των ετών, η βασική απάντηση του κράτους στη δημόσια διαφωνία υπήρξε η συστηματική καταστολή. Τα κινήματα διαμαρτυρίας αντιμετωπίστηκαν σταθερά με θανατηφόρα βία, μαζικές συλλήψεις, φυλακίσεις και εκτεταμένο εκφοβισμό. Μακριά από το να επιλύσει τα υποκείμενα προβλήματα, αυτή η προσέγγιση συνέβαλε στη συσσώρευση της δημόσιας οργής και στην εντεινόμενη αίσθηση αδικίας σε ολόκληρη την κοινωνία.

Οι πιο πρόσφατες διαδηλώσεις πυροδοτήθηκαν αρχικά από τη δραματική κατάρρευση του εθνικού νομίσματος του Ιράν και τη σοβαρή επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης. Η ταχεία υποτίμηση του ριάλ, σε συνδυασμό με τον καλπάζοντα πληθωρισμό και τη γενικευμένη φτώχεια, έχει ωθήσει μεγάλα τμήματα του πληθυσμού πέρα από τα όρια της οικονομικής επιβίωσης. Οι συνθήκες αυτές οδήγησαν πολλούς στο συμπέρασμα ότι η κρίση δεν είναι ούτε προσωρινή ούτε μεταρρυθμίσιμη, αλλά δομική και άρρηκτα συνδεδεμένη με το υπάρχον σύστημα εξουσίας.

Σε αντίθεση με προηγούμενα επεισόδια, οι τρέχουσες διαδηλώσεις αντανακλούν ένα ευρύτερο επίπεδο συλλογικής αντίληψης. Οι κινητοποιήσεις δεν περιορίζονται πλέον σε συγκεκριμένες πόλεις ή κοινωνικές ομάδες˙ αντιθέτως, έχουν εξαπλωθεί ταυτόχρονα σε πολλές περιοχές, εμπλέκοντας ετερόκλητα τμήματα της κοινωνίας. Τα οικονομικά αιτήματα μετατράπηκαν γρήγορα σε ρητά πολιτικές διεκδικήσεις, με τους διαδηλωτές να ζητούν ανοιχτά το τέλος της αυταρχικής διακυβέρνησης και τη διάλυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Ταυτόχρονα, τμήματα της αντιπολίτευσης —και κυρίως μοναρχικές ομάδες— επιχειρούν να κεφαλαιοποιήσουν το κίνημα διαμαρτυρίας. Μέσω δορυφορικών μέσων ενημέρωσης και ψηφιακών πλατφορμών, οι δρώντες αυτοί προσπαθούν να παρουσιαστούν ως βιώσιμες πολιτικές εναλλακτικές, αντλώντας από νοσταλγικές αφηγήσεις της προεπαναστατικής περιόδου και επιχειρώντας να ανακατευθύνουν τη λαϊκή οργή προς τα δικά τους σχέδια εξουσίας.

Εν τω μεταξύ, η κρατική καταστολή έχει ενταθεί σημαντικά. Αναφορές κάνουν λόγο για περισσότερους από δέκα νεκρούς διαδηλωτές και εκατοντάδες συλλήψεις τις τελευταίες ημέρες, αν και οι πραγματικοί αριθμοί είναι πιθανότατα υψηλότεροι. Οι δυνάμεις ασφαλείας έχουν διευρύνει τη χρήση βίας, επιτήρησης και αυθαίρετων κρατήσεων, ασκώντας τεράστια πίεση τόσο στους διαδηλωτές όσο και στον ευρύτερο πληθυσμό.

Συνολικά, η τρέχουσα κατάσταση στο Ιράν αντιπροσωπεύει πολλά περισσότερα από ένα αυθόρμητο ξέσπασμα αναταραχής. Σηματοδοτεί μια βαθιά κρίση νομιμοποίησης, την κατάρρευση της δημόσιας εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς διακυβέρνησης και μια κρίσιμη φάση στη σύγκρουση ανάμεσα στην κοινωνία και την κυρίαρχη εξουσία. Η πορεία αυτής της στιγμής θα εξαρτηθεί από την ισορροπία μεταξύ της κοινωνικής αντίστασης, της κρατικής καταστολής και της ικανότητας των ανθρώπων να οργανωθούν αυτόνομα, έξω τόσο από την κρατική εξουσία όσο και από τις ελίτ δυνάμεις της αντιπολίτευσης.